བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ངོས་ནས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཐེངས་༣༤དེ་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ཚེས་༣ནས་༡༤བར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་༧གོང་གི་མཆོག་གིས་གནང་མུས་སུ་ཡོད་སྐབས་དང་བསྟུན། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཟླ་གཅིག་གི་གོང་དུ། དགོན་གྲོང་གཉིས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་དུས་དབང་ལ་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་མཇལ་བཅར་དང་ཆ་ཤས་ལེན་མི་ཆོག་པའི་བཙན་བཀའ་བཏང་འདུག རྒྱ་ནག་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱི་བོད་ས་བཅད་བགོས་ལྟར་ན། ཡོན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བདེ་ཆེན་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ཞེས་པའི་ངོས་ནས་ས་ཁུལ་དེའི་བོད་མི་སུ་ཞིག་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་གང་རུང་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་དེར་བསྟུན་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཡིག་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སྤྲད་འདུག་ཅིང་། ཡིག་ཆ་དང་བོ་དེ་ནི་སྔར་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡ནང་། བདེ་ཆེན་རྫོང་གི་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་རྫོང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཆེད་བཟོ་ཐོག སྐབས་དེར་ཕྱི་རུ་སོང་ཟིན་པའི་ནང་མི་ལ་གོང་གི་བརྡ་སྦྱོར་ཡི་གེ་སྤྲད་དེ། གང་མགྱོགས་ཕྱི་རུ་སོང་བའི་མི་དེ། ཏཱ་ལའི་ཕྱོགས་ཁག་གིས་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་སྤེལ་བཞིན་པའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་དེའི་ཆ་ཤས་མི་ལེན་པ་བྱ་ཐུབ་དགོས་ཞེས་བཙན་བཀའ་དང་སྦྲགས། བཀའ་ཟློག་བྱེད་མཁན་སུ་བྱུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐོ་གཞུང་ནག་པོའི་ནང་དུ་བླུག་རྒྱུ་དང་། སྐྱིན་གསབ་དང་ཁྱིམ་ཐོ་སོགས་མེད་པ་བཟོ་ངེས་ཞེས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཉེན་བརྡ་སྤྲད་ཅིང་། ཡང་བཀའ་ཟློག་བྱེད་མཁན་དེ་ཉིད་གྲྭ་བཙུན་ཡིན་ཚེ། རྒྱལ་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་ནང་བའི་མཐུན་ཚོགས་ཞེས་པའི་ཚོགས་མི་ནས་ཕྱིར་ཕུད་བྱ་ངེས་ཞེས་བཤད་འདུག ཡང་ཡིག་ཆ་གཉིས་པ་དེས། བོད་མི་སུ་ཞིག་གིས་ཁྲིམས་འགལ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་དེ། དུས་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་དང་པར། བརྙན་སོགས་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནས་ལྟ་ཉན་དང་བརྒྱུད་གཏོང་བྱ་མི་ཆོག་ཅེས་བོད་མི་མང་ཚོགས་སྤྱི་ལ་ཉེན་བརྡ་སྤྲད་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག རྒྱ་གཞུང་གི་<མི་དམངས་བདེ་འཇགས་ཁྲིམས་>ཞེས་པའི་དོན་ཚན་༥༥ལྟར། བཀའ་ཟློག་མཁན་གྱི་སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་ལ་ཁྲིམས་འགལ་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་ཅེས་པའི་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་ཉིན་གྲངས་༡༠ནས་༡༥བར་སྲིད་འཛིན་བཀག་ཉར་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དོན་ཚན་༥༥བའི་ནང་དུ། “སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་ཚིག་མ་རྩིས་པར་ཁྲིམས་འགལ་འདུ་འཛོམས་སྐོང་བའམ་ཆ་ཤས་ལེན་གང་ཡིན་ན། སྲིད་འཛིན་བཀག་ཉར་ཉིན་གྲངས་༡༠ནས་༡༥ཡིན་”ཞེས་གསལ་ཡོད། ཡང་དེ་ལས་ཉེན་འཚབ་ཆེ་བའི་རིགས་བྱུང་ཚེ། ཁྲིམས་དེའི་དོན་ཚན་༢༩༦་སྤྱི་བའི་བརྟན་ལྷིང་བཤིག་པ་ཞེས་པའི་ཉེས་བཙུགས་འོག འབྲེལ་ཡོད་མི་དེ་ཁྲིམས་ཆད་ལོ་༥་དང་། <<ཉེས་ཁྲིམས་>>ཀྱི་དོན་ཚན་༡༠༣དེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོས་པ་ཞེས་པའི་མིང་འོག་ནས། ཁྲིམས་ཆད་ལོ་༡༥འམ། དེ་ལས་ཉེན་འཚབ་ཅན་ལ་ཚེ་བཙོན་ནས་སྲོག་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་གཅོད་ཀྱི་ཡོད་ཐོག ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་གཙོས། དམ་དྲག་སྣ་མང་ཞིག་བྱས་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེ་ལྟ་བུ་<མི་དམངས་བདེ་འཇགས་ཁྲིམས་>ཀྱི་དོན་ཚན་༢༩༦་ནང་དུ། “སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་གིས། འདུ་འཛོམས་དང་ངོ་རྒོལ་སོགས། ཁྲིམས་ལྟར་སྲིད་གཞུང་ལ་ཆོག་མཆོན་མ་ཞུ་བའམ། སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་བཞིན་གོ་སྒྲིག་ཞུ་བ། ཡང་བཀའ་མངགས་ལྟར་མ་ཡིན་པར། འགོ་བཙུགས་དང་མཇུག་བསྡུས་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་མ་ཡིན་པ་དང་། ས་ཆ་དང་ལམ་སོགས་ཆོག་མཆན་མེད་སར་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའམ། བཀའ་ལ་མ་བརྩིས་པར་ཆེད་དུ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཐེབས་པ་བྱུང་ཚེ། འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ལ་འགན་ཡོད་ཙང་། འབྲེལ་ཡོད་སྐྱེ་བོ་དེར་ཁྲིམས་ཆད་ལོ་༥ཡིས་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་དང་། ཉེས་ཅན་པའི་མིང་འོག་ནས་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་རྒྱུ་དང་། སྟངས་འཛིན་དང་དམ་དྲག་རིགས་གཞན་ཁག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་” ཞེས་དང་། ཡང་ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༠༣ནང་། “སྐྱེ་བ་སུ་ཞིག་གིས་འདུ་འཛོམས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་དང་མེས་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་བརྡབ་གསིག་ཐེབས་ཚེ། འབྲེལ་ཡོད་གོ་སྒྲིག་འགོ་བྱེད་དེའི་ཉེས་པ་འཚབ་ཆེན་བསགས་པ་ཡིན་པས། ཚེ་བཙོན་དང་། ཡང་ན་ལོ་༡༠ཡི་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེའི་ཆ་ཤས་ལེན་མཁན་གཙོ་གྲས་རྣམས་ལའང་། ཡང་ཉུང་ན་ལོ་༣དང་། མང་ན་ལོ་༡༠་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་མཚོན། ཆ་ཤས་ལེན་མཁན་གཞན་པ་ཙམ་གྱི་ལོ་༣ཡི་ཁྲིམས་ཆད་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་རྒྱུ་དང་དམ་དྲག་གཞན་ཁག་ཡོད་པ་” འཁོད་ཅིང་། ཡང་ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུ་གསལ་བའི་ཁ་བྲལ་ལ་ངན་སྐུལ་ཞེས་པ་དོན་ཚན་གྱི་ནང་དོན་ཡང་གོང་འཁོད་དོན་ཚན་༡༠༣དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༣ནང་། ཨ་མདོ་ཀན་ལྷོའི་རྨ་ཆུའི་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་བྱེད་དང་བདེ་འཇགས་མི་སྣ་ཁག་ཅིག རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་དོན་ཚན་མཐའ་མ་བྱུང་སའི་ས་ཁུལ་དང་ཁ་ཐག་ཉེ་བའི་དགོན་པར་ཡོང་དེ། དགོན་པའི་འབྲེལ་ཡོད་འཛིན་སྐྱོང་མི་སྣའམ་དགེ་བསྐོས་སོགས་ལ་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང་བྱེད་བབ་ལ་སྟངས་འཛིན་དང་ལྟ་རྟོག་ནན་པོ་བྱ་དགོས་སྐོར་གྱི་ཉེན་བརྡ་དང་། ༢༠༡༦ཟླ་༡༡་ཚེས་༡ནས་། ༢༠༡༧ཟླ་༡ཚེས་༡བར། ས་གནས་དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོར་ཞི་རྒོལ་གྱི་ཆ་ཤས་ལེན་མཁན་བོད་མི་སུ་ཡིན་གྱི་མིང་གཞུང་ས་གནས་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ལ་བརྩི་འབུལ་ཟིན་དགོས་ཞེས་ནན་བསྐུལ་བྱས་འདུག་པ་མ་ཟད། མང་ཚོགས་ངོས་ནས་དྲ་རྒྱ་དང་ཁ་པར་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དུས་དབང་གི་སྒྲ་དང་བརྙན། གནས་ཚུལ་སོགས་ལ་ལྟ་ཉན་དང་བརྒྱུད་གཏོང་བྱ་མི་ཆོག་པའི་བཙན་བཀའ་གཏོང་འདུག་པས། གནས་ཚུལ་འདི་དག་བརྒྱུད་བདེ་ཆེན་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་མཚུངས་སུ་གཞན་ཁག་ཏུ་བཀོད་ཁྱབ་དང་མངགས་གཏོང་བྱས་ཡོད་པ་བསྟན་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁོང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་མི་རྣམས་དུས་དབང་ལ་འགྲོ་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱས་མེད་ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་དེའང་སྐྱག་རྫུན་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། ཡང་བོད་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་དམ་དྲག་དང་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཐད་ལ། ཉེ་ལམ་ཕྱི་ཟླ་༡ཚེས་༩ཉིན། སྤྱི་ཚོགས་བརྒྱུད་ལམ་སྐད་འཕྲིན་ཞེས་པ་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་གྱར་བའི་སྒྲ་སྒམ་ཞིག་བརྒྱུད། རོང་བོ་དགོན་ཆེན་ནས་ཡིན་པའི་གྲྭ་བ་རྒན་གྲས་འཇིགས་མེད་བློ་གྲོས་ཞེས་པས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་འགྲོ་རྒྱུར་བཀག་སྡོམ་བྱས་པ་དེེར་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་བྱས་འདུག གྲྭ་འཇིགས་མེད་བློ་གྲོས་ཀྱིས། ངས་སྐད་ཆ་གང་བཤད་པ་དེ་བཤད་མི་རུང་བ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་སུ་ཞིག་གིས་ང་རང་འཇུ་བཟུང་བྱེད་འདོད་ཚེ། བྱེད་རྐྱང་བྱེད། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུང་ཆོས་གནང་གི་ཡོད་པ་ཡིན། བོད་མིའི་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་༡༠༠ལྷག་གིས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཆེད་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་ཡོད། དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ང་རང་གི་ངོས་ནས་མྱ་ངན་གྱི་མཆོད་མེ་འབུལ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཆེད་དུ་ངུ་རྒྱུ་བྱུང་ཞིང་ངུ་ཀི་ཡོད། ང་ཚོའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་དབང་མེད། འདི་ནི་ང་ཚོའི་ལས་དབང་ཡིན། ང་ཚོའི་སྤུན་ཟླ་གང་མང་ཡུལ་གྱར་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོ་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་ཆོས་ཉན་རྒྱུ་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན། ང་ཚོ་ཅི་ཕྱིར་ཡར་ལངས་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་རེད། ངའི་རེ་བ་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་ང་དང་ལྷན་དུ་ངུ་འབོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་ངས་གང་བཤད་དག་བཤད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། གཞན་གྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཏུ་འདུག་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་ལས་དབང་ཡིན་སྲིད་མོད། ང་ཚོ་ཞི་བར་འདུག་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས། ང་ཚོར་དྲག་གནོན་བཞག་ཤོག (ངུ་ཤུམ་) ང་ཚོ་མི་དམངས་ཚང་མ་གང་སར་འཇིགས་སྐྲག་གིས་ཁེངས་འདུག བོད་ཕྱི་ནང་དུ་གྱར་བའི་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་གོ་སྐབས་མེད་དོན་འདི། ཁྱེད་ཀྱིས་དེའི་ཐད་དུ་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་ཨེ་མྱོང་། ངས་ང་ཚོ་ལ་རང་དབང་བྱུང་ཞིང་ལྷན་འཛོམས་ཀྱི་ཉིན་མ་ཞིག་ཤར་བའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ༧གོང་ས་མཆོག ༧གོང་ས་མཆོག ༧གོང་ས་མཆོག གྲྭ་འཇིགས་མེད་བློ་གྲོས་ཀྱིས་དེ་སྔ། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ཟླ་༡༢ནང་དུ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གླིང་གིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཉིན་གསུམ་རིང་གི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྐད་ཆའི་སྒྲ་སྒམ་ཞིག་ཀྱང་དེང་འདིར་སྤྱི་ཚོགས་བརྒྱུད་ལམ་དང་སྐད་འཕྲིན་ཁག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག་ཅིང་། སྐད་ཆ་དེའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས། རྒྱ་གཞུང་གིས་༧གོང་མ་མཆོག་ལ་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་སྐོར་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་གསལ་འདོན་དང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཆ་རྐྱེན་གང་མང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་བཅུག་དགོས་ཞེས་བློ་ཁག་ཆེན་པོས་བཤད་ཡོད། ཡང་ཁོང་གིས། “བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཕ་མ་ལས་ཀྱང་རྩ་བའི་བླ་མར་དད་གུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། ཁོང་གི་སྐུ་པར་བཤམ་དུ་མི་བཅུག་པ། དེ་ལས་ལྷག་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཞེས་པ་ཞིག་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དགག་པའི་དབང་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བསྟུད་མར་བྱུང་གི་ཡོད་རེད་”ཅེས་བཤད། ཟབ་སྦྱོང་དེའི་སྐབས་སུ་༧གོང་ས་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཤིག་ལ་གླེང་སློང་དང་བརྒྱུད། ཁོང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཁ་བྲལ་བ་ཞིག་དང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ལ་བརྒྱུད་བསྐུལ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་རྒྱ་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་ལེན་ལས་ལྡོག་སྟེ། ༧གོང་ས་མཆོག་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ལེན་ཡོད་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་ཞི་བདེ་ཡི་འདེད་དཔོན་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲགས་ཁས་ལེན་ཞུ་ཡི་ཡོད་སྐོར་སོགས་བཤད་ཡོད། ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭའམ་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི། རྨ་ལྷོ་རྫོང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེར་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་ཁུངས། དགོན་པ་དོ་དམ་ཅུའུ་དང། ཞང་དང་གྲོང་བརྡལ་གྱི་འགོ་བྱེད། དགོན་སྡེ་འདྲ་མིན་གྱི་བླ་མ་དང་དགེ་འདུན་པ་གང་མང་ཞིག་ཚོགས་བཅར་འདུ་སྐོང་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཟབ་སྦྱོང་དེའི་སྐབས་སུ་བགྲོ་གླེང་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱ་དགོས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཁག་ནི། ༼ཏང་གི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་༽ཅེས་པ་དང་། ༼རྒྱ་གཞུང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྟེང་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས།༽ ༼མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་། ༽ ༼རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གནོད་འཚབ་༽སོགས་ཀྱི་སྐོར་རེད་འདུག དམ་དྲག་ཡིག་ཆ་ལག་བསྟར་དང་སྦྲགས་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་མཚམས་ས་ཚིགས་ཁག་ཀྱང་། ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་དང་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པས་རྒོལ་རྡུང་ཉེན་འཚབ་ཡོད་ལུགས་ཀྱི་དམ་དྲག་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེ་ནི་ཁག་དཀྲི་བྱེད་སྟངས་ཙམ་ལས། དོན་དངོས་སུ་བོད་མི་རྣམས་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་ནས་དུས་དབང་ལ་མཇལ་བཅར་བྱ་རྒྱུར་དམ་དྲག་བྱེད་ཆེད་དུ་ཡིན། ཡང་རྒྱ་གཞུང་ལ་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཟིན་པའི་་སྐད་འཕྲིན་གྱི་ཚོགས་པའི་མ་ལག་ནང་དུ། དབྱིན་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག བོད་ཡིག་དང་ཧིན་རྡི་གང་ཡིན་ལྟོས་མེད་ཀྱི། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞེས་པའི་ཚིག་འབྲི་འདི་ཉིད་གཏན་འགོག་བྱེད་ཟིན་ཡོད་འདུག དེ་ནི་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་ཆོས་ལྟ་ཉན་འགོག་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། འདི་ག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ངོས་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བོད་མིའི་ཆོས་ལུགས་དང་དད་མོས་རང་དབང་ལ་དམ་དྲག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་ངོ་རྒོལ་དང་སྦྲགས། དེ་ལྟ་བུ་ཁྲིམས་མཐུན་མ་ཡིན་ཞིང་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་བོད་མིའི་ཆོས་དད་ལ་རྡོག་རྩིས་གཏོང་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཚེ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུ་བོད་མིའི་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་སྙིང་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ལ་བརྩི་སྲུང་དང་བསམ་ཤེས་མ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་ཞེས་པ་ཡོང་ཡ་མེད་པ་ཤེས་དགོས་ཚོད་ཡིན། ཆོས་དད་རང་དབང་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ <<ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་>>དང་<<སྤྱི་དམངས་དང་། ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་ཐད་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཆིངས་>>གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་ཞེས་གསལ་ཡོད་ལ། རྒྱ་གཞུང་རང་གི་<<རྩ་ཁྲིམས་>>ཀྱི་ནང་དུའང་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁག་ཐེག་དང་། ལྷག་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་འགན་སྲུང་ཡོད་པ་བཤད་འདུག…
འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ངོས་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་བཙན་ཁྲིད་དང་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་བཀག་ཉར་བྱས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་དང་། ཁོང་གང་མགྱོགས་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་བསྐུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད། ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་སྟེང་དུ། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གིས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་དར་སྤེལ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་མ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གོང་རིམ་ལ་ཞུ་གཏུགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱས་པ་ཐོན་རྗེས་ཀྱི་ཟླ་གཅིག་ལྷག་གི་རྗེས་དེ། འདི་ལོའི་ཟླ་༡ཚེས་༢༧ཉིན། རྒྱ་གཞུང་གིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལགས་བོད་མདོ་ཁམས་ཀྱི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྐྱེ་རྒུ་མདོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ནས་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་གིས་བཀག་ཉར་བྱས་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཁྲིམས་ར་མ་འཚོགས་པར་བཞག་ཡོད་ཅིང་། འདི་ལོའི་ཟླ་༣ཚེས་༢༤ཉིན། ཁོང་གིས་བོད་རང་བཙན་དང་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་པའི་ཡིག་ཚེགས་དང་ལོ་རྒྱུས་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཁོང་ལ་དངོས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ནག་ཉེས་བཙུགས་པ་རེད། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལགས་སྔ་ཕྱི་ཟླ་བ་༡༡ལ་བཀག་ཉར་བྱས་རིང་། ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་བདེ་མི་སྣས་ཁོང་ལ་ཐེངས་མང་འདྲི་བརྩད་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ཞེས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྒྱུར་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཚོས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་ལམ་དུ་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཉིད་གཅིག་པུ་དམིགས་བཀར་གྱི་འདྲི་བརྩད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་བསྡད་པ་རེད། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་། ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་མི་སྣས་སྤྱི་བདེ་མི་སྣར་གྱོད་གཞི་གནད་དོན་དེ་ཉིད་བསྐྱར་དུ་ཞིབ་འཇུག་དགོས་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཤིང་། ཕྱི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་དེ་ཉིད་ཁྲིམས་ཁར་བསྐྱལ་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱུང་བ་ལྟར། ཕྱི་ཟླ་༩བའི་ནང་། ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གི་གྱོད་གཞི་དེ་ཉིད་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་དུ་བསྐྱལ་བ་རེད། ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་སྟེང་དུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། ཟླ་འདིའི་ནང་དུ། ཞིབ་དཔྱོད་མི་སྣས་པར་སླར་ཡང་ཁྲིམས་ཁང་ལ་གྱོད་གཞི་དེ་ཉིད་ཚུར་སློག་དགོས་པའི་རེ་བསྐུལ་ཞུས་འདུག་པས། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལ་མུ་མཐུད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་གཏན་འཁེལ་ཞིང་། ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་མི་སྣས་ཁོང་གི་གྱོད་གཞི་དེ་ཉིད་སང་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡ཚེས་༤ཉིན་བར་ཁྲིམས་བཤེར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཚར་ངེས་ཞེས་ལན་སྐྱོན་འདུག འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས། དེའང་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གི་གྱོད་གཞི་ལ་སྔ་ཕྱི་ཡུན་རིང་ལ་སྤྱི་བདེ་མི་སྣས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཀྱང་ཁོང་ཚོར་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་བདེན་དཔང་རེག་མེད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་ཚོས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གི་སྟེང་དུ་ཚུལ་མིན་གྱི་བྱ་ཐབས་དང་བདེན་དཔང་རྫུན་མ་སྤྱད་ནས། ཁོང་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱི་ནག་ཉེས་ཁས་ལེན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་མཐོང་བས། དེ་ནི་བློ་འཚབ་སྐྱེས་གཞི་རུ་གྱུར། “དུས་རྒྱུན་བོད་མི་སུ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གཞུང་གིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལྟར་དུས་ཡུན་རིང་བོར་གསང་བའི་བཀག་ཉར་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ལྟ་བུ་མི་འཇོག་པར་དེ་མུར་ནག་ཉེས་བཙུགས་རྐྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་གང་མང་ཞིག་ལ་ངོ་ཚབ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གོ་རིམ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པར། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་ངན་སྐུལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ནག་ཉེས་འགེལ་གྱི་ཡོད་རེད་་” ཅེས་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་བོད་ཡིག་སྟེང་ཉམས་ཞིབ་པ་པདྨ་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་བཤད་ཅིང་། ཡང་ཁོང་མོས་ “ ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ནི་ལས་ངན་ནང་གི་ལས་ཅན་ཞིག་ཏེ། ཁོང་གི་གྱོད་གཞི་འདིར་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་དོ་ནན་ལྟ་རྟོག་དང་། ཁོང་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་དུས་རྒྱུན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་བསྡད་ཡོད་ཙང་། རྒྱ་གཞུང་གི་དབང་ཡོད་མི་སྣས་དེ་མུར་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་བཙོན་དུ་འཇུག་རྒྱུ་ཁོག་པོ་ཆགས་ཡོད། ” འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་དབང་ལྡན་མིར། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གི་གྱོད་གཞི་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གོ་རིམ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པའམ་འཁྲབ་སྟོན་དེ་ཉིད་མཚམས་འཇོག་གིས། ཁོང་ལ་གཡོག་པའི་ནག་ཉེས་ཁག་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་པའི་འབོད་བསྐུལ་དང་། ལྷག་པར་ཁོང་ལ་མུ་མཐུད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཅུག་དགོས་ཡོད་ཅེས་གསལ་འདེབས་དང་སྦྲགས། རྒྱ་གཞུང་གི་རྩ་ཁྲིམས་དང་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར། བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་སྒྲིག་འཛུགས་བཙུགས་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཁག་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པའི་དྲན་བསྐུལ་ཞུས་ཡོད། ཁོང་གིས་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་དག་པེ་ཅིན་དབུས་གཞུང་ལ་གཏུགས་བཤེར་བྱ་ཐབས་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན། དེ་ལྟ་མོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་མུ་མཐུད་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་བཀག་ཉར་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ནི་བསྐྱར་དུ། རྒྱ་གཞུང་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོོང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་སྐྱག་རྫུན་ཡིན་པ་ཐེར་འདོན་བྱས་ཡོད།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྐང་ཚ་རྫོང་གི་བཀག་ཉར་ཁང་ཞིག་ཏུ་བཀག་བསྐྱིས་བྱས་སྟེ་ནང་མི་དང་འབྲེལ་བ་བཅད་དེ་བདུན་གཉིས་འགོར་རྗེས་གྲགས་ཆེན་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཟླ་འདིའི་ཡེ་ཤུ་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་གྱི་སྔ་ནུབ་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་སྐུལ་སློང་ (煽动分裂国家罪) ཞེས་པའི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༤ཉིན། ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ཉེས་འཛུགས་བྱས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་ཉིད་དངོས་སུ་འཇུ་བཟུང་བྱས་པའི་བརྡ་སྤྱོར་ཡི་གེ་ཉིན་དེར་ནང་མིར་སྤྲད་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༩ཉིན་ནས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་མཚོ་བྱང་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་མི་སྣས་མདའ་བཞི་རྫོང་ནས་འཇུ་བཟུང་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ནས་རྐང་ཚ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་བཀག་ཉར་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་དུ་གནས་ཚུལ་ཁུངས་ལྡན་འབྱོར་གསལ་ལྟར་ན། ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་མི་སྣས་བཀག་ཉར་གྱི་འདྲི་བརྩད་ལ་ཡ་ལན་མ་སྤྲད་པར་ངག་བཅད་ངོ་རྒོལ་((以沉默对抗))གནང་འགོ་བཙུགས་ཡོད་འདུག “ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱིས་བདེ་འཇགས་མི་སྣས་འདྲི་བརྩད་བྱས་པ་དེ་ནི་ཉེས་མེད་མི་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱི་ཉེས་འགེལ་བྱས་སྟངས་ཤིག་དང་། ཡ་ལན་དྲང་བོ་བཤད་ཀྱང་ཁོ་རང་ལ་དག་འབུད་ཡོང་ཐབས་ལ་ཁྱད་པར་མི་བཟོས་པ་ཤེས་ཡོད་པ། ལྷག་པར་དེ་ནི་བོད་མི་སྤྱི་བྱིངས་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁོང་གིས་ཤེས་ཡོད་པ་དང་” ཞེས་དང་། “ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལ་གྱོད་གཞི་འཛུགས་སྟངས་འདི་ནི་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཅིག་ཆགས་ཡོད་ཅེས་”ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་ཉེ་བོ་ཞིག་གིས་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་ལ་བཤད། རྒྱ་གཞུང་གིས་<<ཉེས་ཁྲིམས་>>ཀྱི་དོན་ཚན་༡༠༢དང་༡༡༣ནང་དུ་འཁོད་དོན་ལྟར། ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་བཙུགས་པ་འདི་ནི། དུས་རྒྱུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་པའི་ཁྱབ་ཁུངས་སུ་འདུ་ཡི་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་གྱི་ཉེས་ཆད་ཁྲིམས་ཐག་དུས་ཡུན་ནི་ལོ་ངོ་༡༥ ཡིན་ངེས། ཚེ་མགོན་རྒྱལ་འཛིན་བཟུང་བྱས་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་འབྲེལ་དེ་ད་ལྟ་ཤེས་རྟོགས་མི་ཐུབ་ཀྱང་། དེ་ནི་དུས་རྒྱུན་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་སུ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གཙོད་འཚེ་བཟོས་པ་ཞེས་པའི་མིང་འོག་གིས་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་དང་མནར་གཅོད། ལྟ་རྟོག་དོ་དམ་བྱས་པ། བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་ཀྱི་ཡོད། ཚེ་མགོན་རྒྱལ་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་པ་ནས། ནང་མི་གཉེན་ཚན་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་དུ་བཅུག་མེད་ཐོག ངོ་ཚབ་ཁྲིམས་རྩོད་པའང་གླ་རུ་བཅུག་མེད་པས། དེའི་སྒང་ལ་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱིས་སྐད་ཆ་མི་བཤད་པར་ངག་བཅད་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཡོད་འདུག་ན། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྨང་གཞི་ག་རེའི་སྟེང་ནས་ཁོང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་སྐུལ་སློང་ཞེས་ཉེས་བཙུགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་གི་ངག་བཅད་བྱས་པ་དེ་ནི། ཁོང་གིས་ཁོང་ལ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་གླ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་མ་སྤྲད་པར་ངོ་རྒོལ་དང་། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། དེ་ནི་ཁོང་ཉིད་ལ་ངག་བཅད་བྱ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་<<སྤྱི་འབངས་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཆིངས་>>ཀྱི་དོན་ཚན་༡༤ནང་དུ། སྐྱེ་བ་སུ་ཡིན་ཡང་རུང་། རང་སྟེང་དུ་ཉེས་བཙུགས་འདྲི་བརྩད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དུ་མི་བཅུག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ལ། རང་ཉིད་ཉེས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁས་ལེན་མི་བྱ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་གསལ་ཡོད། ཡིན་ནའང་།་རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་མཐུན་མཁོ་སྤྲོད་ནང་དུ་། རང་ཉིད་ཉེས་ཅན་པ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་མི་བྱ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་དཀོན་ཞིང་དང་། ཉེས་མེད་ཡིན་པའི་དག་ཕུད་ཡོང་ཐབས་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དེ་ཙམ་མེད་པ་ཡིན། གནས་ཚུལ་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། ཚེ་མགོན་རྒྱལ། མིང་གཞན་རྐང་གཞོང་ཨ་ཚེ། ཕྱི་ལོ ༡༩༦༣ལོའི་ཟླ ༨ཚེས ༡༢ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྐང་ཚ་རྫོང་གི་འབྲོག་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས། བོད་ཡིག་ལྟར་ན། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཨ་མདོ་ནས་རེད། ཁོང་སློབ་ཆེན་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས། རིམ་པས་ས་གནས་གཞུང་གི་དགེ་རྒན་དང་རྫོང་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་ནང་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་། ཁོང་ནི་སྐབས་དེར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནང་ཉེན་རྟོག་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག(ཧ་ལམ་སློབ་མ༣༠)ཐོག་མ་བསྒྲུབས་པའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་པ་བཞིའི་ནང་གི་གཅིག་རེད།ལས་ཞོར་དུ༼མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར༽དང༼མཚོ་སྔོན་ཁྲིམས་ལུགས་ཚགས་པར༽གཉིས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་ལོ་མང་གནང་བ་དང་ལས་ཞོར་ཕུལ་བྱུང་གསར་འགོད་པའི་རྟགས་མའང་ཐེངས་མང་བླངས་མྱོང་ཡོད་འདུག བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མའི་ཐོ་གཞུང་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༡ལོ་ནས་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༦ ལོ་བར་བོད་ནང་བསྡོམས་པས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མ་༥༠༠༡འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་ཅིང་། གྲངས་འབོར་དེའི་ཁྲོད་དུ་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་མཆོག་སྔར་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཟླ་འདིའི་འགོར་ཁོང་ཡང་བསྐྱར་གྲངས་ཐོ་འདིའི་ཁ་སྣོན་ལྟ་བུ་འཇུ་བཟུང་བཙན་འཁྲིད་བྱས་འདུག ཕྱི་ལོ ༡༩༩༣ལོའི་འགོར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཅུད་ནས་ཕྱི་སྡོད་གསང་བའི་རྩ་འཛུགས་ལ་ངན་འབྲེལ་གྱིས་བོད་རང་བཙན་ཆེད་ ༼མདོ་སྨད་གཞོན་ནུ་འཆི་ཕོད་ཚོགས་པ་ ༽ ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་པར་ཁ་གཡར་ཏེ་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་དང་གཞན་གཉིས་ཏེ་ཀླུ་མཁར་བྱམས།(ཀླུ་བྷེ)གནམ་ལོ་ཡག(ལྡོང་སྲས)བཅས་འཛིན་བཟུང་གིས་གསང་བའི་བཙོན་འཇུག་དང་། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༤ལོའི་ཟླ ༧ཚེས ༢༨ཉིན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལ་གསང་མྱུལ་བའི་ཉེས་པ་དང་གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་མཁན་གྱི་ཉེས་པར་ལོ་ངོ ༡༦དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༤ འཕྲོག ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལ་གསང་མྱུལ་བའི་ཉེས་པ་དང་གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་མཁན་གྱི་ཉེས་པར་ལོ་ངོ ༡༧དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༥འཕྲོག གནམ་ལོ་ཡག་ལ་གསང་མྱུལ་བའི་ཉེས་པ་དང་གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་མཁན་གྱི་ཉེས་པར་ལོ་ངོ་༡༢དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༤འཕྲོག་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དོན་རྐྱེན་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལ་ཐོན་པས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ནས་སྐབས་དེའི་རྒྱ་དམར་གཞུང་ལ་གནོན་ཤུགས་རབ་དང་རིམ་པ་སྤྲད་ནས་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་འདུག ཕྱོགས་གཞན་གཅིག་ནས་ཕྱི་ལོ ༡༩༩༧ལོར་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་ཧོང་ཀོང་བདེ་ལེགས་ངང་རྩིས་ལེན་བྱེད་སླད་ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་ལ་བསྐྱར་བཅོས་དང་༼གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་༽ཟེར་བའི་ཉེས་མིང་དེ་བཞིན་ ༼རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོ་བ༽བར་བསྒྱུར་ཡོད་པས། ༼གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པ༽ཟེར་བ་དེ༼རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ༽ལ་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། ལོ་དེའི་དགུན་ཁར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཐོ་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་བའི་ཉེས་པར་ལོ་ ༦དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༢འཕྲོག གནམ་ལོ་ཡག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་བའི་ཉེས་པར་ལོ ༤དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༡འཕྲོག (ཀླུ་མཁར་བྱམས་སྨན་བཅོས་སྐབས་བྲོས་བྱོལ་བྱས་ཟིན)བཅས་ཀྱི་བཅད་ཁྲ་བཏང་ཡོད། ཧ་ལམ་ཁོང་ཚོ་བོད་མིར༼རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་བ༽ཟེར་བའི་ཉེས་པ་ཕོག་མཁན་དང་པོ་ཆགས་འདུག ཕྱི་ལོ ༡༩༩༧ལོའི་ཟླ ༡༡ཚེས ༡༤ཉིན་གནམ་ལོ་ཡག་ཕྱི་ལ་གློད་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ ་༡༩༩༩ལོའི་ཟླ ༥ཚེས ༨ཉིན་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལགས་ལ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་ཡོད། དེ་ནས་གནམ་ལོ་ཡག་ལགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཙན་བྱོལ་བྱས་འདུག ད་ལྟ་གནམ་ལོ་ཡག་ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡ་ན་ཡོད་པ་དང་ཀླུ་མཁར་བྱམས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད། ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ལ་ཞབས་ཞུར་ཕུལ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་སྒང་ནས་ནམ་རྒྱུན་མཐོང་གི་མེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་འཇུག་གིན་ཡོད། དཔེར་མཚོན་རེ་གཉིས་ཙམ་འདི་ལྟར། ཁོང་ལ་བཙོན་གྲོལ་བྱུང་ནས་ཅུང་མ་འགོར་པར་རྐང་ཚ་དཀྱིལ་དུ་བཟུང་བའི་མཚོ་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་སེམས་ཤུགས་དར་སྤེལ་དང་ནུས་པ་བསྔོག་འདོན་གྱི་ལས་གཞི་ཞིག་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡོད་ཅིང་།རིམ་པས་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གླུ་གར་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་བརྒལ་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་ལའང་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་མོད། ཁོང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་འགོག་རྐྱེན་མང་བོ་བཟོས་པར་བརྟེན་ནས་ཚོགས་པ་དེ་ས་གནས་གཞུང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱིས་ཁོང་ཕྱི་ལ་ཐོན་འདུག ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོ་ནི་མཚོ་སྔོན་པོའི་གནས་འདུས་ཡིན་པས། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་གནས་བསྐོར་ལ་ཕེབས་མཁན་རྒྱུན་མི་ཆད་པས། ཁོང་གིས་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཁར་སྔར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་དེར་གནས་བསྐོར་བར་༼ཏཱ་ལའི་སྐོམ་ཆུ་༽གཙོས་པའི་ཟས་རིགས་རིན་མེད་དུ་འགྱེད་པས། མཇལ་བསྐོར་བ་ཡོངས་ལ་བོད་པའི་སྔ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པར་བསྐྱར་དྲན་དང་ཕན་ཚུན་རོགས་རེས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐུལ་འདེད་ཐུབ་ཡོད། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༣ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ། ཀླུ་མཁར་བྱམས་དང་གནམ་ལོ་ཡག་བཅས་འཛིན་བཟུང་གིས་ཆེད་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་ཤིང་། ཚོགས་གཙོ་ནི་སྐབས་དེའི་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིང་གི་འགོ་གཙོ། དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་རུ་དཔུང་གི་ཆབ་སྲིད་སློབ་སྟོན་པ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་ཁྲིམས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བཞིན་པའི་ཐང་ཀྲིན་རིན( Tang Zhengren)རེད།…
ལོ་ལྔའི་བཙོན་འཇུག་དུས་ཡུན་རྫོགས་ནས་ཉེ་ལམ་གློད་གྲོལ་བྱུང་བའི་གྲགས་ཆེན་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོའམ། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཨ་ཁུ་འཇིགས་མེད་མགོ་རིལ་ལ་ནད་གཞི་སྣ་མང་ཞིག་བྱུང་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་ཀན་སུའུ་ཁུལ་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་གི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༦ཉིན། བསང་ཆུ་རྫོང་གི་སྨན་པས་ལམ་སྟོན་བྱས་པ་བཞིན། འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་སྨན་ཁང་དུ་དངོས་སུ་འདུག་འགོ་ཚུགས་ནས་མུ་མཐུད་ནད་གཞི་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་རེད་འདུག ཉེ་ལམ་༢༠༡༦/༡༡/༡༡ཉིན་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ལན་ཀྲུའུ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྨན་ཁང་དུ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་གའི་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ནས་ནད་བརྟག་བྱུང་འབྲས་སུ། ཁོང་ལ་ཟ་ཁུ་གཅིན་སྙི་དང་། སྙིང་ནད། མཆིན་ནད། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ། མིག་ནད་བཅས་ན་ཚ་ཁག་ཅིག་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག ཡང་སྨན་ཁང་གི་ཉལ་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཨ་ཁུ་འཇིགས་མེད་ཀྱི་ཉེ་ལམ་གྱི་པར་ཅིག་གི་ནང་དུ། ཨ་ཁུ་འཇིགས་མེད་ཁོང་གི་མིག་ནང་ཁྲག་བབས་ཏེ་དམར་པོ་གྱུར་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ལ། ཁོང་གི་མགོ་ན་བ་སོགས་ད་ལྟའི་གཟིགས་གཞི་མུ་མཐུད་བདེ་མིན་གྱི་དབང་གིས། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༦ཉིན། བླ་བྲང་བསང་ཆུ་རྫོང་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དུ་བརྟག་དཔྱད་ཅིག་བྱས་པས། སྨན་ཁང་གིས་ན་ཚ་ཚབས་ཆེན་ཡིན་པས་ངེས་པར་སྨན་ཁང་ནང་འདུག་དགོས་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་ད་ལྟ་རྫོང་སྨན་ཁང་ནང་དུ་དངོས་སུ་འདུག་མུས་སུ་ཡོད་འདུག ཨ་ཁུ་འཇིགས་མེད་སྔ་ཕྱི་ཐེངས་བཞི་ལ་ས་གནས་མ་འདྲ་བ་ནས་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་གྱིས་འདྲི་བརྩད་དང་མནར་གཅོད་མྱངས་ཡོད་པའི་ཐད་དུ། ཁོང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་གྲགས་ཅན་ཅིག་ནི་”ང་རང་ཟླ་ངོ་གཅིག་ལ་བཀག་ཉར་བྱས་ཤིང་་། དེའི་རིང་གི་ཉིན་མཚན་མང་བོ་ལ་ལག་ལྕགས་རྒྱབ་ནས་བཞག་པ་མ་ཟད། འདྲི་བརྩད་ཀྱི་སྐབས་སུ། ང་ལ་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་༧གོང་ས་མཆོག་དང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ། ཨ་ཀྱ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་རབས་ཀྱི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ནས། ངའི་ལག་པ་གཉིས་ལ་ཐག་པས་བལྟམས་ནས་ཆུ་ཚོད་མང་བོའི་རིང་གནམ་འདེགས་བརྒྱབ་ཐོག མགོ་དང་ངོ། རྒྱབ་མདུན་གང་སར་ཤེད་ཤུགས་ཆེན་པོས་རྡུང་རྡེག་བཏང་མཐར། ང་རང་དྲན་པ་བསྐྱལ་ནས་སྨན་ཁང་དུ་བསྐྱལ་འདུག སྨན་ཁང་ནས་དྲན་པ་སོས་རྗེས། སླར་ཡང་འདྲི་བརྩད་ཁང་དུ་འཁྲིད་ནས་སྔར་བཞིན་གནམ་འདེགས་རྒྱབ་པ་དང་དྲག་རྡུང་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་འདྲི་བརྩད་བྱས། ཐེངས་གཉིས་པའི་འདྲི་བརྩད་པའི་སྐབས་སུ། ཉིན་གཉིས་རིང་ཆུ་དང་ཟས་གང་ཡང་མ་སྤྲད་པར་ལྟོགས་སྐོམ་མྱངས་སུ་བཅུགས་པས། སླར་ཡང་དྲན་པ་བསྐྱལ་འདུག ཐེངས་གཉིས་པར་དྲན་པ་བརྒྱལ་་པའི་དུས་ཡུན་ཉིན་ ༦ དང་། དེའི་རིང་སྨན་ཁང་ནས་དྲན་པ་འཐོར་ནི་འདུག་རྒྱུ་ལས། སྐད་ཆ་བཤད་མི་ཐུབ་ཅིང་མིག་ཀྱང་གདངས་མི་ཐུབ་པར། མགོ་ན་བ་དང་བྲང་ཀ་གཟེར་ནས་འདུག་གི ” ཕྱི་ལོ༢༠༡༡/༨/༢༠ ཉིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནས་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་གཟུགས་གཞི་མི་བདེ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་གོང་རིམ་ལ་ཡང་ཡང་སྨན་པར་བསྟེན་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་བྱས་ཀྱང་། ཟླ་བཞིའི་རྗེས་ནས་མ་གཏོགས་བརྟག་དཔྱད་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་དེ་མུར་བཞག རྗེས་སུ་བཙོན་པའི་སྨན་ཁང་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཅིག་བྱས་པར་ན་ཚ་གཙོ་བོ་གཅིན་སྙི་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་བཙོན་པའི་སྨན་ཁང་ནང་ཟུར་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ཟླ་༡༠ཚེས་༢༦ཉིན་ཁོང་གློད་གྲོལ་བྱུང་བ་ནས། ཁོང་དེ་མུར་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱི་བདེ་མི་སྣས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་ལས། ཁོང་སྔར་བཞིན་གྲྭ་ཆས་གོན་ནས་བླ་བྲང་དགོན་པའི་ཆོས་རྭར་འགྲོ་རུ་བཅུག་མི་འདུག ཡང་བཙོན་ནས་གློད་ཁར་བཙོན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་བྱེད་ནས་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཡི་ཡུལ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་དང་གློག་ཀླད། ཡིག་ཆ་དང་དངུལ་ཁུག་སོགས་ཕྱིར་སློག་མ་བྱས་པས། ཁོང་གིས་དེ་དག་ཚུར་སློག་ཡོང་བའི་རེ་བསྐུལ་ཐེངས་མ་གསུམ་ལ་ཞུས་ཀྱང་ཡ་ལན་བྱེད་མཁན་བྱུང་མི་འདུག ཡུལ་མི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཅེས་པ་མེད་ཚེ། ཡར་མར་འགྲོ་བསྐྱོད་ལ་བཀག་སྡོམ་ཤུགས་ཆེར་བྱས་ཀྱི་ཡོད་ཙང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་རང་སྒེར་གཉེར་སྨན་ཁང་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཏུ་བསྟེན་གཏུགས་བྱ་འདོད་ཀྱང་བྱ་ཐབས་མེད་པར་ལྷག་འདུག་ཐོག ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་སྒོ་ནས་ནད་མནར་གྱི་དགེ་འདུན་པ་ཁོང་གཞུང་གི་སྨན་ཁང་ཞིག་གི་བསྟེན་གཏུགས་ཆོག་པའི་ཡིག་ཆ་བཟོ་རུ་བཅུག་པ་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངོས་ནས་དགེ་འདུན་པ་ཁོང་ལ་མུ་མཐུད་ལྟ་རྟོག་དང་དོ་དམ་བྱེད་བདེ་ཆེད་ཡིན་འདུག དགེ་འདུན་པ་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཡི་སྟེང་དུ་མུ་མཐུད་ལྟ་རྟོག་ནན་པོ་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ནི། རྒྱ་གཞུང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་ཞེས་པའི་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐོང་འཕྲོག་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཡང་རྒྱ་གཞུང་གི་ཉེས་ཁྲིམས་ལྟར་ན། མི་གང་རུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་ཞེས་པའི་ཉེས་འཛུགས་དང་བསྟུན་ནས་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་གི་སྟེང་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐབ་ལོ་༡་ནས་༥བར་འཕྲོག་གི་ཡོད། དགེ་འདུན་པ་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ལའང༼་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་པ༽ཞེས་པའི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པས། ཁོང་ལ་ད་ལྟའི་ཆར་མུ་མཐུད་ལྟ་རྟོག་དོ་ནན་བྱེད་ཀྱིན་འདི་ནི་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་ལ་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་ཡིག་ཆ་ད་ལྟའི་ཆར་ལག་སོན་མ་བྱུང་བས་གསལ་བོ་ར་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་ཡང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་ཞེས་པ་ནི་མི་ཞིག་བཙོན་གྲོལ་བྱུང་བའི་ཕྱི་ཉིན་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་འདུག རྒྱ་གཞུང་གིས་<<ཉེས་ཁྲིམས་>>ཀྱི་དོན་ཚན་༥༤ནས་༥༨བར་གསལ་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་ཞེས་པ་ནི། གང་ཟག་དེའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་། པར་སྐྲུན་རང་དབང་། འདུ་འཛོམས་རང་དབང་། ཚོགས་པ་འཛུགས་པའི་རང་དབང་། ངོ་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་རང་དབང་སོགས་མེད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་མ་ཟད། ཉེན་རྟོག་པས་ཆབ་སྲིད་དོགས་ཡོད་མི་སྣར་ལྟ་རྟོག་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལྟར་ན། ས་གནས་སྤྱི་བདེ་མི་སྣས་དུས་རྒྱུན་ལྟ་རྟོག་དགོས་པ་གསལ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་རྟོག་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཡར་མར་གང་དུ་སོང་ཡང་། ཐོན་ཁར་ས་གནས་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་སུ་ཡང་ཡང་ཡར་ཞུ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། རང་ཉིད་འདུག་སའི་ས་ཁུལ་ནས་ས་ཁུལ་གཞན་གང་དུ་སོང་ཡང་འགྲོ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཡང་ཞུས་དགོས་ཡོད་འདུག དེ་བས། “རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་གི་ཡིན་ཡང་རུང་། བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱ་མི་ཆོག་ཅིང་། སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་དང་སྐད་ཆ་སོགས་དེབ་ལ་འཁོད་པའམ་དྲ་རྒྱར་བཀོད་པ། སྒྲ་འཇུག་རིགས་མི་ཆོག་པར།དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་ལ་ཉེན་འཚབ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ” འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ངོས་ནས་རྒྱ་གཞུང་ལ། འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཡི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ལ་བརྩི་སྲུང་གིས། ཁོང་གི་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་བྱ་འདོད་ལྟར་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས་པའི་འབོད་བསྐུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད་ལ། རྒྱ་གཞུང་རང་གི་ཁྲིམས་སྒྲིག་གང་གི་ནང་དུའང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་ཞེས་པའི་ཉེས་འཛུགས་ཐེབས་མཁན་ཚོ་ཡི<་ཡུལ་མི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་>འཕྲོག་དགོས་པའི་སྐད་ཆ་མེད་པས། འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཡི་སྟེང་དུ་སྔ་ཕྱི་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་དང་ཁྲིམས་འགལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། ” དུས་རྒྱུན་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱི་བདེ་མི་སྣས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་དབང་ཆ་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་ཞེས་པའི་ཁྲིམས་ཆད་ཁུར་བའི་མི་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་ནས་ལྟ་རྟོག་ནན་ཏན་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཡི་དོན་རྐྱེན་ཡང་དེ་ལས་མ་མ་འདས་པར། ཁོང་ཁུངས་གཏོགས་དགོན་པར་འགྲོ་རུ་མ་བཅུག་པ་དང་། མུ་མཐུད་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པ། མ་ཟད། ཁོང་གི་ཡུལ་མི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་ནས་ཚུར་མི་སློག་འདི་ནི། གཞུང་གི་སྨན་ཁང་མ་གཏོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྨན་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། “ཅེས་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་བོད་ཡིག་སྟེང་ཉམས་ཞིབ་པ་པདྨ་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་བཤད།
རྒྱ་ནག་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱི་ས་བཅད་ལྟར་ན། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་རྔོག་རྒྱལ་མོ་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཕེལ་ཞེས་པ་ཞིག་མཚན་དཀྱིལ་དུ་ཁོ་རང་གི་གྲྭ་ཤག་ནས་རྒྱ་གཞུང་ཉེན་རྟོག་པས་གློ་བུར་དུ་འཛིན་བཟུང་བཙན་ཁྲིད་བྱས་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༡༡ཉིན། གཙོས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་མོ་དགོན་ཞང་གི་རྔོག་ཕར་ངོ་ཞེས་པའི་གྲོང་པ་ནས་ཡིན་ཞིང་། དགུང་ལོ་༢༥ཡིན་པའི་གྲྭ་བ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཕེལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་ཁྲིད་བྱས་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་རྨ་ཆུའི་བཀག་ཉར་ཁང་ཞིག་ཏུ་བཀག་ཉར་གྱིས་ནང་མི་གཉེན་ཚན་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་དུ་བཅུག་མི་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༨ཉིན། བཀྲ་ཤིབ་རབ་བརྟན་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་གཉིས་པར་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཕེལ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཁོང་འཛིན་དོན་ནི་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་དོན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་བྱས་འགོ་ཚུགས་པས། ཁོང་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་བསྙད་པ་འདྲ་ཡང་། གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པའི་ངོས་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་མ་ཐུབ་པར་ལྷག་འདུག འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་བསྟན་འཛིན་ཟླ་བ་ཡིས་༼རྒྱ་གཞུང་གི་ངོས་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་གྱི་ནང་མི་དང་གཉེན་ཚན། འབྲེལ་ཡོད་འཇུ་བཟུང་བྱེད་རྒྱུ་དང་འདྲི་བརྩད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ལྟ་བུ་རེད་༽ཅེས་བཤད་ཡོད། དེ་སྔ་བཀྲ་ཤིས་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ། རྨ་ཆུའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་བཟའ་ཟླ་དང་བུ་མོ་ཚུད་པའི་བོད་མི་བརྒྱད་འཇུ་བཟུང་གིས་འདྲི་བརྩད་དང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་མི་བཞི་ནི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་དེ་ཉིད་བརྙན་ལེན་མཁན་ཡིན་པར་བསྙད་ནས་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ་གསལ་ཞིང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ག་རེ་ཆགས་ཡོད་མེད་ཤེས་རྟོགས་མ་ཐུབ་པར་ལྷག་ཡོད། འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ངོས་ནས། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་འབྲེལ་ནས་འཇུ་བཟུང་བྱས་པའི་བོད་མི་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་འཇིགས་དངངས་དང་སེམས་ཁྲལ་ཡོད་ཐོག འདས་པའི་དུས་སུ། བོད་མི་གང་མང་གི་སྟེང་དུ་བཀག་ཉར་གྱིས་འདྲི་བརྩད་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་པ་གསལ་ཞིང་། ཁ་ཤས་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་གང་ཡང་མ་སོང་བའི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་མ་ཟད། གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་བསྙད་ནས་བཙོན་ཐག་ཡུན་ལོ་བཅད་ཡོད། དེའང་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་ངོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་གྱི་ནང་མི་དང་གྲོང་ཚོའི་མི་མང་། དགོན་པ་སོགས་ཐུན་མོང་ལ་ཉེས་པ་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་གསར་ཡང་བཟོས་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ནི་བོད་ནང་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་ཨང་༡༤༦དེ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་ནི་རྨ་ཆུ་ནས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་མཁན། དགུང་ལོ་༢༠ཡིན་པའི་ཚེ་རིང་སྐྱིད་ཀྱི་ཚ་བོ་རེད་འདུག
ཚེ་མགོན་རྒྱལ། ལོ༥༣། ཕྱི་ལོ༢༠༡༦ལོའི་ཟླ༡༢ཚེས༩ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་འདུག ཁོང་གི་ལོ་ན༨༣ཟིན་པའི་ཕ་ཚེ་ལོ། ལོ་ན༧༩ཟིན་པའི་ཨ་མ་ཚེ་དབང་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་ནང་མི་ཚོ་ཁོང་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་དུ་བཅུག་མི་འདུག བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་ལ་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ་ལྟར་ན། གྲགས་ཆེན་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལགས་ཕྱི་ཟླ༡༢ཚེས༩ཉིན་ནས་བཟུང་། རྐང་ཚ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་བཀག་ཉར་ཁང་དུ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་དེར་མཚོ་བྱང་ཁུལ་མདའ་བཞི་རྫོང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱིན་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་གཞིར་སྲུང་བརྩི་དང་ཁོང་གི་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལ། སྒོས་སུ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་སྦྱོང་དང་གཅར་རྡུང་། ད་དུང་མི་ཆོས་ལས་འགལ་བའི་ཁྲིམས་ལས་སོགས་ལག་བསྟར་མི་བྱེད་པར་འབོད་བསྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་མཚུངས་སུ་མྱུར་དུ་ནང་མིར་ཐུག་འཕྲད་ཆོག་པ་དང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་གླ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས། གནས་ཚུལ་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། ཚེ་མགོན་རྒྱལ། མིང་གཞན་རྐང་གཞོང་ཨ་ཚེ། ཕྱི་ལོ ༡༩༦༣ལོའི་ཟླ ༨ཚེས ༡༢ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྐང་ཚ་རྫོང་གི་འབྲོག་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས། བོད་ཡིག་ལྟར་ན། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཨ་མདོ་ནས་རེད། ཁོང་སློབ་ཆེན་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས། རིམ་པས་ས་གནས་གཞུང་གི་དགེ་རྒན་དང་རྫོང་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་ནང་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་། ཁོང་ནི་སྐབས་དེར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནང་ཉེན་རྟོག་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག(ཧ་ལམ་སློབ་མ༣༠)ཐོག་མ་བསྒྲུབས་པའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་པ་བཞིའི་ནང་གི་གཅིག་རེད།ལས་ཞོར་དུ༼མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར༽དང༼མཚོ་སྔོན་ཁྲིམས་ལུགས་ཚགས་པར༽གཉིས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་ལོ་མང་གནང་བ་དང་ལས་ཞོར་ཕུལ་བྱུང་གསར་འགོད་པའི་རྟགས་མའང་ཐེངས་མང་བླངས་མྱོང་ཡོད་འདུག བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མའི་ཐོ་གཞུང་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༡ལོ་ནས་ཕྱི་ལོ ༢༠༡༦ ལོ་བར་བོད་ནང་བསྡོམས་པས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མ་༥༠༠༡འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་ཅིང་། གྲངས་འབོར་དེའི་ཁྲོད་དུ་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་མཆོག་སྔར་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཟླ་འདིའི་འགོར་ཁོང་ཡང་བསྐྱར་གྲངས་ཐོ་འདིའི་ཁ་སྣོན་ལྟ་བུ་འཇུ་བཟུང་བཙན་འཁྲིད་བྱས་འདུག ཕྱི་ལོ ༡༩༩༣ལོའི་འགོར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཅུད་ནས་ཕྱི་སྡོད་གསང་བའི་རྩ་འཛུགས་ལ་ངན་འབྲེལ་གྱིས་བོད་རང་བཙན་ཆེད་ ༼མདོ་སྨད་གཞོན་ནུ་འཆི་ཕོད་ཚོགས་པ་ ༽ ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་པར་ཁ་གཡར་ཏེ་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་དང་གཞན་གཉིས་ཏེ་ཀླུ་མཁར་བྱམས།(ཀླུ་བྷེ)གནམ་ལོ་ཡག(ལྡོང་སྲས)བཅས་འཛིན་བཟུང་གིས་གསང་བའི་བཙོན་འཇུག་དང་། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༤ལོའི་ཟླ ༧ཚེས ༢༨ཉིན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལ་གསང་མྱུལ་བའི་ཉེས་པ་དང་གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་མཁན་གྱི་ཉེས་པར་ལོ་ངོ ༡༦དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༤ འཕྲོག ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལ་གསང་མྱུལ་བའི་ཉེས་པ་དང་གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་མཁན་གྱི་ཉེས་པར་ལོ་ངོ ༡༧དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༥འཕྲོག གནམ་ལོ་ཡག་ལ་གསང་མྱུལ་བའི་ཉེས་པ་དང་གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པའི་ཚོགས་པ་འཛུགས་མཁན་གྱི་ཉེས་པར་ལོ་ངོ་༡༢དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༤འཕྲོག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དོན་རྐྱེན་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལ་ཐོན་པས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ནས་སྐབས་དེའི་རྒྱ་དམར་གཞུང་ལ་གནོན་ཤུགས་རབ་དང་རིམ་པ་སྤྲད་ནས་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་སྤེལ་འདུག ཕྱོགས་གཞན་གཅིག་ནས་ཕྱི་ལོ ༡༩༩༧ལོར་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་ཧོང་ཀོང་བདེ་ལེགས་ངང་རྩིས་ལེན་བྱེད་སླད་ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་ལ་བསྐྱར་བཅོས་དང་༼གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་༽ཟེར་བའི་ཉེས་མིང་དེ་བཞིན་ ༼རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོ་བ༽བར་བསྒྱུར་ཡོད་པས། ༼གསར་བརྗེ་ངོ་ལོག་པ༽ཟེར་བ་དེ༼རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ༽ལ་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། ལོ་དེའི་དགུན་ཁར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཐོ་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་བའི་ཉེས་པར་ལོ་ ༦དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༢འཕྲོག གནམ་ལོ་ཡག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་བའི་ཉེས་པར་ལོ ༤དང་ཆབ་སྲིད་ཁེ་དབང་ལོ ༡འཕྲོག (ཀླུ་མཁར་བྱམས་སྨན་བཅོས་སྐབས་བྲོས་བྱོལ་བྱས་ཟིན)བཅས་ཀྱི་བཅད་ཁྲ་བཏང་ཡོད། ཧ་ལམ་ཁོང་ཚོ་བོད་མིར༼རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་བ༽ཟེར་བའི་ཉེས་པ་ཕོག་མཁན་དང་པོ་ཆགས་འདུག ཕྱི་ལོ ༡༩༩༧ལོའི་ཟླ ༡༡ཚེས ༡༤ཉིན་གནམ་ལོ་ཡག་ཕྱི་ལ་གློད་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ ་༡༩༩༩ལོའི་ཟླ ༥ཚེས ༨ཉིན་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་ལགས་ལ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་ཡོད། དེ་ནས་གནམ་ལོ་ཡག་ལགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཙན་བྱོལ་བྱས་འདུག ད་ལྟ་གནམ་ལོ་ཡག་ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡ་ན་ཡོད་པ་དང་ཀླུ་མཁར་བྱམས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད། ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ལ་ཞབས་ཞུར་ཕུལ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་སྒང་ནས་ནམ་རྒྱུན་མཐོང་གི་མེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་འཇུག་གིན་ཡོད། དཔེར་མཚོན་རེ་གཉིས་ཙམ་འདི་ལྟར། ཁོང་ལ་བཙོན་གྲོལ་བྱུང་ནས་ཅུང་མ་འགོར་པར་རྐང་ཚ་དཀྱིལ་དུ་བཟུང་བའི་མཚོ་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་སེམས་ཤུགས་དར་སྤེལ་དང་ནུས་པ་བསྔོག་འདོན་གྱི་ལས་གཞི་ཞིག་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡོད་ཅིང་།རིམ་པས་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གླུ་གར་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་བརྒལ་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་ལའང་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་མོད། ཁོང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་འགོག་རྐྱེན་མང་བོ་བཟོས་པར་བརྟེན་ནས་ཚོགས་པ་དེ་ས་གནས་གཞུང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱིས་ཁོང་ཕྱི་ལ་ཐོན་འདུག ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོ་ནི་མཚོ་སྔོན་པོའི་གནས་འདུས་ཡིན་པས། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་གནས་བསྐོར་ལ་ཕེབས་མཁན་རྒྱུན་མི་ཆད་པས། ཁོང་གིས་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཁར་སྔར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་དེར་གནས་བསྐོར་བར་༼ཏཱ་ལའི་སྐོམ་ཆུ་༽གཙོས་པའི་ཟས་རིགས་རིན་མེད་དུ་འགྱེད་པས། མཇལ་བསྐོར་བ་ཡོངས་ལ་བོད་པའི་སྔ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པར་བསྐྱར་དྲན་དང་ཕན་ཚུན་རོགས་རེས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐུལ་འདེད་ཐུབ་ཡོད། ཕྱི་ལོ ༡༩༩༣ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ། ཀླུ་མཁར་བྱམས་དང་གནམ་ལོ་ཡག་བཅས་འཛིན་བཟུང་གིས་ཆེད་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་ཤིང་། ཚོགས་གཙོ་ནི་སྐབས་དེའི་ཞིང་ཆེན་སྤྱི་བདེ་ཐིང་གི་འགོ་གཙོ། དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་རུ་དཔུང་གི་ཆབ་སྲིད་སློབ་སྟོན་པ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་ཁྲིམས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བཞིན་པའི་ཐང་ཀྲིན་རིན( Tang Zhengren)རེད། རྒྱ་དམར་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཡོངས་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ནི་དོན་དག་ཆེ་མ་ཆུང་གསུམ་གང་ཡིན་ཡང་ཛ་དྲག་བཟོས་ནས་དངུལ་དངོས་སློང་བ་དང་དཔོན་ས་སྤར་བྱེད་ཐད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ཅིང་། ཐང་ཀྲིན་རིན་ནི་དེའི་ཐད་བྱང་ཆ་ལྡན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། དོན་རྐྱེན་འདི་ལམ་སང་ཀྲུང་ཧ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་ལ་སྙན་བསྒྲོན་ཞུས་ནས༼ཉེས་དོན་བརྩད་གཅོད༽འགྲོ་གྲོན་ལ་རྒྱ་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་རེག་འདུག(སྐབས་དེའི་ས་ཡ་གཅིག་ནི་དེང་གི་འཛའ་ལ་ཕབ་ན་ཧ་ལམ་ས་ཡ་བཅུ་ལས་བརྒལ་ཡོད། ) ལོ་ཤས་རྗེས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་དོན་རྐྱེན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐང་ཀྲིན་རིན་སོགས་ཀྱི་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ལ་བརྩད་ཞིབ་བྱས་པས། ཆེད་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་གཅིག་གིས་རང་སྲོག་བཅད་ཡོད་པ་དང་ཕྱི་ལོ ༡༩༩༧ལོར་ཐང་ཀྲིན་རིན་གྱི་གོ་སའང་ཤོར་འདུག ཡིན་ནའང་། ཐང་ཀྲིན་རིན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་རུལ་སུངས་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྩད་གཅོད་བྱས་མི་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཐད་གཏོང་བཞིན་པའི་མ་དངུལ་གྲངས་འབོར་ནི་རྒྱལ་སྲུང་འགྲོ་གྲོན་ལས་བརྒལ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ༢༠༡༣ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ནང་ཁུལ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཆེད་མ་དངུལ་རྒྱ་སྒོར་དུང་ཕྱུར༧༦༩༡(ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར༡༣༠༠)ཟིན་འདུག་པར་མ་ཟད། ལོ་གསུམ་རིང་བསྟུད་མུར་རྒྱལ་སྲུང་འགྲོ་གྲོན་ལས་བརྒལ་འདུག སྐུ་ཞབས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱི་ནང་མི་དང་གྲོགས་པོ་ཚོའི་སེམས་ཁྲལ་ཆེ་ཤོས་ནི༼ད་རེས་མཚོ་བྱང་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་འདི་དག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཁ་ལ་ཁུར་ནས་ཡང་བསྐྱར་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་མཆོག་དངུལ་བཟོ་བྱེད་དང་དཔོན་ས་སྤར་བྱེད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་གཏོང་སྲིད། ༽ ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱི་བཙོན་གྲོགས་གནམ་ལོ་ཡག་གིས་བཤད་དོན། ༼ཞིས་ཅིན་ཕེན་གཞུང་གིས་དེང་སྐབས་དོན་གྱིས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ལ་རྡུང་རྡེག་གཏོང་གི་ཡོད་ན། བོད་པ་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མ་རེ་རེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་རྒྱབ་ལོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱོས་དང་། སྟག་དང་སྦྲང་མ། ད་དུང་ཝ་དང་ཁྱི། སྤྱང་ཀི་སོགས་གང་མང་ཐོན་སྲིད་པར་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད༽ཟེར། གནམ་ལོ་ཡག་ལ་ད་དུང་ཡོད་པའི་སེམས་ཁྲལ་ནི༼སྔར་བཙོན་ཁང་དུ་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ཐེངས་མང་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གནང་མྱོང་ཡོད་པས། ད་རེས་མུ་མཐུད་དུ་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལམ་ནང་ཞུགས་ཚེ་ཁོང་གི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ངེས་། ༽ བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་ཁག་དང་།ཡུལ་མིའི་ཚོགས་སྡེ་དང་མི་སྒེར་ཁག་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་བསྐྱོར་ཚོགས་པ་བཅས་ནས་ཚེ་མགོན་རྒྱལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ད་ཡོད་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མ་ཡོངས་རྫོགས་གློད་གྲོལ་གཏོང་བར་ལས་འགུལ་སྤེལ་བར་བསྐུལ་འདེད་གཏོང་གི་ཡིན།…
རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ས་བཅད་བགོས་ཀྱིས་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དྲག་གནོན་དབང་སྒྱུར་གྱི་ད་ལྟའི་ས་ཁོངས་དབྱེ་བགོས་ལྟར་བྱས་ན། ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་རྔ་བ་རྫོང་གི་དཔའ་བོའི་སྲང་ལམ་དུ་བོད་མི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ཞིག་གིས་ཁེར་རྐྱང་ངོ་རྒོལ་གནང་བར་ཉེན་རྟོག་པས་གཅར་རྡུང་བྱས་ནས་བཙན་འཁྲིད་བྱས་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༡༦ཉིན་གྱི་བོད་ནང་གི་ཉིན་རྒྱབ་དུ་ རྔ་བ་རྫོང་གི་དཔའ་བོའི་སྲང་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ཞིག་གིས་་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དཀྱིལ་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་པར་ཡོད་ས་ཞིག་བཟུང་ནས།”༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་འཇུག་དགོས། བོད་ལ་རང་དབང་དགོས་”ཞེས་སྐད་འབོད་བྱས་ཏེ་ཁྲོམ་གཞུང་ནས་གོམ་བགྲོད་སྐར་མ་ལྔ་ཙམ་བྱས་མཚམས། ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པ་བཅུ་གྲངས་ཤིག་སླེབས་ནས་གཅར་རྡུང་གཏོང་ཞོར་བཙན་འཁྲིད་བྱས་འདུག་ཀྱང། ད་ལྟའི་ཆར་གང་དུ་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་མེད་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་ཤེས་རྟོགས་མ་བྱུང་བར་ལྷག་འདུག དཔའ་བོ་སྲང་ལམ་དུ་ད་སྔ་རང་ལུས་མེ་བསྲེགས་དང་ངོ་རྒོལ་བསྟུད་མར་བྱུང་ཡོད། བསྟན་པ་ནི་རྔ་བ་རྫོང་གི་རྨེའུ་རུ་མའི་རུ་ཆེན་ནས་ཡིན་ཞིང་ད་ལྟ་དགུང་ལོ་༡༨རེད་འདུག ཁོང་གི་ཕའི་མིང་ལ་བློ་ཆོས་དང་ཨ་མའི་མིང་རྒྱལ་མོ་ཟེར། ཁོང་དེ་སྔ་རྔ་བ་ཀིརྟི་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྐྱ་སར་བབས་ཏེ་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བཞིན་ཡོད་འདུག བསྟན་པ་ལ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་འགྲེལ་བརྗོད་ལྟར་ན། ཁོང་ནི་དུས་རྒྱུན་སྤྱི་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བོད་དོན་གླེང་མཁན་ཞིག་ཡིན་འདུག ཉེ་བའི་ལོ་འགའ་ནས་བཟུང་། བོད་ཁུལ་དུ་བསྟུད་མར་ཁེར་རྐྱང་ཞི་རྒོལ་གནང་མཁན་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཁུལ་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དེ། སྨྲ་བརྗོད་དང་བསམ་བློ་སོགས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱུང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འདིའི་ཐད་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་བསྟན་འཛིན་ཟླ་བ་ཡིས་”རང་ལུས་མེ་བསྲེགས་དང་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་སོགས་མུ་མཐུད་བྱུང་མུས་སུ་ཡོད་པ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པའི་འདེམས་གསེས་དང་ས་འཁོད་མེད་པ་མཚོན་ཞིང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་བས་རེད་འདུག”གསར་འདོན་བྱས་ཡོད། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༦ནང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་གྱོད་དེབ་ཅེས་པ་ཞིག་ཨ་མདོ་རྔ་བ་ས་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་ཞེས་པའི་ནང་དུ། ༧གོང་མ་མཆོག་གི་སྐུ་པར་ཁྱེར་བ་དང་བོད་ལ་རང་དབང་དགོས་སོགས་ཀྱི་སྐད་འབོད་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ནག་ཉེས་ཅེས་ཁྲིམས་བཅད་ལོ་༥དང་དེ་ལས་མང་བ་གཅོད་ངེས་ཞེས་བསྒྲགས་ཡོད་ལ། མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་ཚེ། མི་མང་གི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚབ་ཀྱི་ནག་ཉེས་སུ་བརྩིས་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་པ་གསལ་པ་བཞིན། སྐད་འཕྲིན་བརྒྱུད་དེ་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་ཡིག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་ངན་སྐུལ་གྱི་རི་མོ། བརྙན་ཐུང་རྒྱུ་ཆ་སོགས་བསྐུར་ན་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་གསང་འཕྲིན་གཏོང་བའི་ནག་ཉེས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཁ་བྲལ་གཏོང་བར་ངན་སྐུལ་ནག་ཉེས་སོགས་ཉེས་འགར་སྡེབ་བསགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ནང་དོན་ལྡན་པའི་ཡིག་ཆ་བཀྲམས་ན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཁ་བྲལ་ལ་བརྒྱུད་སྐུལ་ ཞེས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཁ་ལ་ཁྱེར་ཏེ་བོད་མི་ཚོར་ཉེས་འཛུགས་ཁྲིམས་གཅོད་བྱ་ཐབས་ཀྱི་ལག་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད།
འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་དུ་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་འབྱོར་བར། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༨ཉིན་ཨ་མདོ་རྨ་ཆུ་རྫོང་ཐོག་ནས་བོད་མི་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་ནང་མི་གཉེན་འབྲེལ་དང་དོན་རྐྱེན་དེ་ཉིད་མཐོང་མཁན་བོད་ཁག་ཅིག་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་ཕྱི་ཚེས་༨ཉིན་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་རྗེས། ས་གནས་དེའི་བདེ་འཇགས་ཉེན་རྟོག་པས་ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་དང་ཕྲུ་གུ་གཉིས་བཅས་བོད་མི་ཁག་ཅིག་ཉེན་རྟོག་ཁང་དུ་གྲོངས་པོར་འདས་མཆོག་གྱ་ནོམ་ཞིག་འབུལ་ཆེད་དུ་ཕུང་བོ་ལེན་དུ་ཡོང་སྐབས། བདེ་འཇགས་ཉེན་རྟོག་པས་ཁོང་ཚོ་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་དུ་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པས་བརྗོད་ན། སྐབས་དེར་འཇུ་བཟུང་བྱས་པའི་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་བུ་མོ་དང་ད་ལྟ་རང་ལོ་༡༦ཡིན་པའི་བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་ཚུད་པའི་བོད་མི་བརྒྱད་པོ་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་རིང་བཀག་ཉར་བྱས་རྗེས་རིམ་གྱི་གློད་འདུག་ཀྱང་། རང་ལོ་༣༥ཡིན་པའི་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་བཟའ་ཟླ་བོད་པད་མུ་མཐུད་ཕྱིར་ཉིན་བར་དུ་བཀག་ཉར་གྱིས་ཚ་འདྲི་བྱས་འདུག་ཟེར་ལ། བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་བུ་དང་ད་ལྟ་རང་ལོ་༡༣ཡིན་པའི་བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ་ཁོང་ལ་གློད་གྲོལ་སླད་དུ། ཁོང་ཉིད་གྲྭ་བ་བྱས་སའི་དགོན་པ་ནས་ཁོག་ཐེག་ཡི་གེ་ཞིག་སྤྲད་ནས་གློད་པ་རེད་འདུག བཀག་ཉར་ཁང་གི་འདྲི་བརྩད་ལས་བྱེད་མི་སྣས་བོད་པད་ལ་ཚ་འདྲི་ཡི་སྔ་ཕྱི་གོ་རིམ་དུ་བསམ་བློའི་གནོན་ཤུགས་འདྲ་མིན་སྤྲད་པ་གསལ་ཡང་། འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་ཁོང་མོར་སྟེང་བཅར་རྡུང་བྱས་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ད་ལྟའི་ཆར་ལ་གསལ་ཁ་བཏོན་མ་ཐུབ་པར་ལྷག་ཡོད། ཡང་འདྲི་བརྩད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཉུང་ངུ་ཞིག་རེག་པའི་ནང་དུ། འདྲི་བརྩད་ལས་བྱེད་མི་སྣས་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་བཟའ་ཟླ་ཁོང་ལ། བཙན་ཤེད་ཀྱིས་སྒོ་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་དང་འབྲེལ་བའི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཞིག་ལ་མཚན་རྟགས་བཀོད་དུ་བཅུག་འདུག་ལ། ཡང་ཁོང་མོ་ལ་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ། ཁོང་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་བཟའ་ཚང་མི་འཆམ་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་མེད་དང་། བཟའ་ཚང་མ་འགྲིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བ་ཡིན་མིན་ཚ་འདྲི་བྱས་ནས་ཁས་ལེན་བྱ་རྒྱུར་རེ་བ་བྱས་འདུག མ་ཟད། ཁོང་མོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་མ་གནང་སྔོན་ལ་སུ་དང་འབྲེལ་བ་འཛིན་གྱི་ཡོད་མེད་ཀྱང་དྲིས་འདུག དེ་སྔའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐབས། རྒྱ་གཞུང་དབང་ཡོད་མི་སྣས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་གྱི་ནང་མི་གཉེན་ཉེ་ཡི་སྟེང་དུ་དེ་ག་རང་གི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་འདྲི་བརྩད་དང། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཐད་ལ་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་བཟོས་པའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་མཚན་རྟགས་མི་རྒྱག་ཚེ་འཇུག་འབྲས་ངན་པ་ཡོང་ངེས་ཞེས་འཇིགས་སྐུལ་ཡང་བྱས་ཡོད། ༢༠༡༢ལོར། ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཞེས་པའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ངོས་ནས་ཁུལ་དེར་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེ་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ཁྱིམ་མི་སུས་ཀྱང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བྱེད་ཀྱི་མིན་པའི་ཁས་ལེན་དང་ཁྱིམ་མི་གཅིག་གིས་གཅིག་དེ་འདྲ་བྱ་རྒྱུར་འགོག་སྲུང་དང་ལྟ་རྟོག་དགོས་པའི་མཚན་རྟགས་རྒྱབ་ཏུ་བཅུག་ཡོད། ༢༠༡༣ལོར། བོད་མི་སྒྲོལ་མ་སྐྱབས་ཀྱི་བཟའ་ཟླས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བྱས་པ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་རེད། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་གསར་ལམ་དུ། སྒྲོལ་མ་སྐྱབས་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་བཟའ་འཁོན་བྱུང་བས། སྒྲོལ་མ་སྐྱབས་ཀྱིས་རང་གིས་ཆུང་མ་བསད་རྗེས་ཕུང་བོ་མེར་བསྲེགས་པ་རེད་ཅེས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་བརྙན་དང་འབྲེལ་བར་བསྙད་ནས་བོད་མི་བཞི་འཇུ་བཟུང་བྱས་པའི་རྣམས་ཀྱི་ཞིབ་ཆའི་གནས་ཚུལ་ལག་སོན་བྱུང་རྒྱུ་ཁག་ཀྱང་། ད་ལྟའི་ཆར་གནས་ཚུལ་ཉུང་ཤས་ཤིག་རེག་པ་ལྟར་ན། བན་ཁོ་དང་བསྟན་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་གསུམ་དང་། ཁོང་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ནི་རྨ་ཆུ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཝ་བན་ཞེས་པ་ནས་ཡིན་འདུག ཁོང་ཚོ་ནི་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བའི་པར་དང་བརྙན་ཐུང་སོགས་ཕྱི་རུ་བཏང་བའི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ཏེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད་འདུག་ལ། ཡང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཐོན་པའི་བརྙན་ཐུང་ནང་དུ་བུད་མེད་ཅིག་ཐེབས་ཡོད་ཅིང་ཁོང་མོས་༧གོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་པའི་སྨོན་ལམ་བཏོན་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་ཁོང་ཡང་འཇུ་བཟུང་བྱས་འདུག ཁོང་མོའི་མིང་ལ་ཚེ་འཛིན་ལྷ་མོ་ཟེར། ཡང་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་མེར་བསྲེགས་མ་བཏང་སྔོན་ཙམ་ལ་ཁོང་གིས་ཨ་ཕ་ལ་་ཁ་པར་བཏང་ནས་༼ངས་ཁྱོད་གཉོར་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་མ་སོང་། ང་ཐག་རིང་ཞིག་ལ་འགྲོ་གི་ཡིན། ངས་ཕུ་བོ་འབྲིང་བར་མངགས་བཞག་ཡོད་ཅེས་༽སྐད་ཆ་དེ་བཤད་མ་ཐག་ཕ་རྒན་གིས་ཕར་ཁ་པར་བཏང་ཡང་ཁ་པར་ཁ་མར་རྒྱབ་འདུག་པས་འགྲོ་མ་་སོང་ཞེས་དང་། ཁོང་ཚང་ལ་སྤུན་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ཁོང་མཐའ་ཆུང་དེ་ཡིན་འདུག རྒྱ་གཞུང་གིས་ས་གནས་དབང་ཡོད་མི་སྣས་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་ནང་མིར་འདས་པོ་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་མ་སྤྲད་པར། དེ་བས་སྐུ་ཐལ་སྤྲད་འདུག་པས། མཚན་གྲགས་ཞེས་པའི་དགོན་པ་རུ་འདས་མཆོད་སྒྲུབ་མུས་སུ་ཡོད་འདུག བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལྟར་ན། འདས་མཆོད་ནི་ཉིན་ཞག་༤༩ནང་ཚུན་ཡིན་ལ། དེ་བས་བདུན་ཚིགས་དང་བོ་ནི་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ལ་བརྩི་ཡི་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱི་བུ་བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ་ནི་མཚན་གྲགས་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་རེད་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཟེར་བས། ཀྲེ་ནང་ནང་དུ་ཁྲིམས་བརྒལ་ཐོག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་བྱས་པར་བཀག་སྡོམ་དང་དམ་དྲག་བྱ་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་དྲིལ་བསྒྲགས་བཀྲམས་འདུག བཀའ་རྒྱའི་དོན་ཚན་ཁག་ཏུ། ཆོག་མཆན་མེད་པར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲྭ་བས་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་དུ་ཡོང་ནས་ཆོས་གསུང་པ། དབང་གནང་པ།སྤྱིན་ཚོགས་གནང་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་མི་ཆོག་པ་དང་། མ་ཟད། ཀྲེ་ཅན་ཞིང་ཆེན་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ས། ནང་བསྟན་སློབ་གཉེར་ཁང་སོགས་སུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲྭ་བས་དཔེ་ཆ་དང་བཀའ་བསྟན་བཀའ་ཆོས་སོགས་འཆད་འཁྲིད་བྱེད་མི་ཆོག་ཅིང་། ཡང་གྲྭ་བ་སྒེར་བའི་ངོས་ནས་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་རིགས་སྤེལ་མི་ཆོག་པ་སོགས། མདོར་ན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཅི་རིགས་ཀྱི་འདུ་འཛོམས་བྱ་ཡུལ་དང་བྱ་འགུལ་ག་རེ་སྤེལ་ཞིང་སྲིད་གཞུང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་དང་མི་དམངས་ཆོས་ལུགས་འཛུགས་སྒྲིག་རིམ་པ་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་དེབ་སྐྱེལ་ཐོ་འགོད་བྱེད་དགོས་པས་མཚོན། ཡང་བཀའ་རྒྱ་དེས་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་གྲྭ་བ་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་ནས་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་གཞུང་སོགས་ཁྱབ་སྤེལ་ཤུགས་ཆེར་གནང་དགོས་པར་བསྐུལ་འདུག ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤེལ་པའི་དོན་ཚན་དྲུག་ཅན་གྱིས་ཡིག་ཆ་དེས། ཞིང་ཆེན་དེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་དང་། རྫོང་རིམ་པ། རི་བ་གྲུ་འཛིན་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་བཅས་ལ་བཀའ་རྒྱ་དེ་བསྒྲགས་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་འདུ་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་དང་ཁྱབ་ཚད་ལ་དོགས་ཟོན་དང་བཀག་སྡོམ་བྱེད་མགོ་ཚུགས་འདུག བཀའ་རྒྱ་དེས་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་བརྒྱུད་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དེ་ཉིད་ཁྲིམས་བརྒལ་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཏུ་རྩིས་མིན་གསལ་ཁ་བཏོན་མེད་ཀྱང་། དེའི་ནང་དུ་“ ཏང་གི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་བྱུས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་ལེན་ནན་ཏན་དགོས་པ་མ་ཟད། ནང་ཆོས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཤུགས་སྣོན་ ”ཞེས་དང་གསལ་ཡོད། སྔར་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༧ནང་། ཀྲེ་ཅང་གི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ངོས་ནས་རྒྱ་མི་སྒེར་བ་ལ་ལྐོག་རྔན་སྤྲད་ནས་རྒྱ་མི་ནང་པ་ཆོས་བྱེད་པ་དང་ཡེ་ཤི་ཆོས་བྱེད་པའི་བར་ཕན་ཚུན་ཞེ་སྡང་དང་མི་དགའ་བའི་་ཟིང་འཁྲུག་སློང་ཐབས་བྱས་པ་མ་ཟད། སྲིད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ནང་བའི་གྲྭ་བ་གཏོང་ནས་ནང་བའི་ཆོས་གཞུང་དང་ཆོས་དཔེ་སོགས་མེ་བསྲེགས་གཏོང་དུ་བཅུག་པ་དེ་ནི།ཡེ་ཤི་ཆོས་ལུགས་པའི་སྟེང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་དམ་དྲག་གམ། ཡེ་ཤི་ཆོས་ལུགས་པའི་ལྷ་ཁང་བཤིག་པ་སོགས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་མ་ཡིན་པར་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ཡིན་པ་བསྟན་ཐབས་བྱས་ཡོད། གཙོ་གནད་ནི། ཀྲེ་ཅང་དང་ཅང་སོའི་ཞིང་ཆེན་ནི་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན་པ་བསྐྱར་བརྗོད་མི་དགོས་པར། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་འཆད་ཉན་སྤེལ་གསུམ་བྱས་སའི་ནང་སྙིང་ལྟ་བུའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆེད་མཁས་པས་ཞིང་ཆེན་དེའི་གཉིས་ནང་གི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་པའི་གྲངས་ཀ་ནི་ཞིང་ཆེན་གཞན་ཁག་གིས་གྲངས་ཀ་སྤྱི་སྡོམ་ལས་ཀྱང་མང་བས་གྲངས་བཤེར་མི་ཐུབ་པར་ཧ་ཅང་མང་ཚོད་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད། རི་བོ་གྲུ་འཛིན་ནམ། ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཕོ་ཐོའུ་ཧྲན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དང་། གཞན་གསུམ་ནི་ཧྲན་ཞི་རུ་ཡོད་པའི་ལྦུའུ་ཐེན་ནམ་རི་བ་རྩེ་ལྔ་དང་། ཟི་ཁྲོན་གྱི་རི་བོ་འགྱངས་ལྔ། ཨང་ཧྤུན་དུ་ཡོད་པའི་ཅོའི་ཧ་སོགས་ཡིན། ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ལྟར་ན། རི་བོ་གྲྭ་འཛིན་ནི་སྦྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་འདུལ་ཞིང་དང། བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་མཆོག་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པར་གསལ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༢༥ལོར། ༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བ་མཆོག་ཀྱང་རི་བོ་གྲུ་འཛིན་ལ་འཚམས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་ཡོད། མདོར་ན་རྒྱ་ནག་གི་རི་བོ་གྲུ་འཛིན་དང་རི་བ་རྩེ་ལྔ་སོགས་ཀྱི་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་འབྲངས་སྟོང་ཕྲག་མང་བོས་ཆོས་ལུགས་འཆད་སྤེལ་བྱེད་སའི་ས་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། ༧གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་གནས་མཇལ་གནང་འདོད་ཡོད་པའི་འདུན་པ་བསྟན་ཡོད།
དེ་རིང་ནི་ ༡༩༤༨ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ <<ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་>> སྤེལ་ནས་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༦༨ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ཡིན། ང་ཚོ་ནི་སའི་གོ་ལའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་མི་ཡིན་པ་བཞིན། ང་ཚོ་སྐྱེས་པ་ནས་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་ཐོག མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་འགྲོ་འོང་རང་དབང་དང་། བསམ་བློའི་རང་དབང་། སྒེར་གཉེར་རང་དབང་། ཆོས་ལུགས་རང་དབང་། འདུ་འཛོམས་རང་དང་འཚོ་གནས་རང་དབང་བཅས་ཁག་ཐེག་གཏན་འབེབ་བྱས་ཡོད།
འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་དུ་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་སྦྱོར་གསལ་གཞིགས་ན། ཀན་སུའི་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྨ་ཆུ་རྫོང་ཐོག་གི་སྔོ་ཚལ་བཙོང་སའི་ཁྲོམ་ར་ཞིག་ནས་དགུང་ལོ་༣༣སོན་པའི་བོད་མི་ཞིག་གིས་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་པོ་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་ནས་གྲོངས་འདུག ཁོང་གི་རང་ལུས་མེ་བསྲེགས་གནང་ས་དེ་ནི་དེ་སྔོན་དགུང་ལོ་༡༩ཡིན་པའི་ཚེ་རིང་སྐྱིད་ཀྱིས་རང་ལུས་མེ་སྲེག་གནང་སའི་ས་གནས་དེ་ག་རང་རེད་འདུག་ལ། ཁོང་གི་སྔོ་ཚལ་བཙོང་སའི་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་གཙང་སྤྱོད་ཅིག་གི་ནང་དུ་སོང་ནས་ས་སྣུམ་ལུས་སྟེང་དུ་བྱུག་རྗེས་ཕྱི་རུ་ཐོན་པ་དང་། རང་ལུས་མེ་རུ་སྒྲོན་ནས་དེ་མུར་ལམ་འགྲམ་དུ་གོམ་པ་མི་ཉུང་བ་ཙམ་སྤོས་རྗེས་སར་བསྐྱལ་ཡོད་འདུག གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པས་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་ཁོང་གི་མཚན་ལ་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ཟེར་ཅིང་། ཁོང་གི་ཕ་དང་ཚེ་རིང་སྐྱིད་ཀྱི་ཨ་ཕ་ཁོང་གཉིས་གཉེན་ཚན་རེད་འདུག་ཟེར། རྒྱལ་གཅེས་པ་ཁོང་གིས་༼༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ལོ་ནས་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ལོག་ཕེབས་འཇུག་དགོས་༽ཞེས་འབོད་ཚིག་བསྒྲགས་ཡོད་འདུག བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་རང་ལུས་མེ་སྲེག་གིས་དེ་མུར་སྐུ་གྲོངས་འདུག་ལ། ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་ས་གནས་དེའི་བདེ་འཇགས་ཉེན་རྟོག་པས་བཙན་ཁྱེར་ཡོད་འདུག་པས་ནང་མི་གཉེན་ཚན་དག་ཉེན་རྟོག་ཁང་དུ་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་ཚུར་སྤྲོད་དགོས་པའི་རེ་བསྐུལ་ཞུས་ཀྱང་ཉན་འཇོག་བྱས་མི་འདུག བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ནི་རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་ཁྲོ་ཁོ་སྨད་མ་ཞང་གི་སེང་མོ་རིན་ཆེན་བྲག་ཐོ་རུ་ཆེན་གྱི་རྟེའུ་ཤུལ་རུ་སྐོར་ནས་རེད་འདུག ཁོང་གི་ཕའི་མིང་རྟམ་བྷེ་དང་ཨ་མ་འདས་པོའི་མིང་ལ་སྒྲོལ་དཀར་རེད་འདུག ཁོང་ནི་བོད་ཁུལ་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ནས་རང་ལུས་མེ་བསྲེགས་གནང་མཁན་ཨང་༡༤༦པ་དེ་རེད་འདུག